Sa panahon ngayon ng pagmamahalan at pagbibigayan, abala ang maraming tao sa pagsasabubay ng diwa ng Kapaskuhan. Marami na ang nagsimula sa kanilang taunang pamimili ng mga damit, gamit at panregalo para sa kanilang mga inaanak o sa mga minamahal sa buhay. Ang ilan ay nag-iimbak na ng mga lulutuing pagkain na ihahanda sa mismong araw ng Pasko. Samantalang ang iba naman ay sabay-sabay nagsisulputan para samantalahin ang iyong kabaitan.

Ang mga kalabit-penge ng bangketa, mga batang gusgusin na pakalat-kalat sa kalsada na pagka-kalabit sa iyo ay otomatikong nakalahad na ang kamay at kaawa-awa ang pagmumukha. Makulit at kahit sabihin mong wala ay paulit-ulit pa rin sa pagkalabit. Minsan ay nasa katauhan din sila ng mga inang may bitbit na mga sanggol na tila kinakasangkapan pa ang kanilang mga anak para kaawaan. Walang permanenteng lugar na kinalalagyan at kung saan-saan pakalat-kalat. Nang minsang naglalakad ako sa kalsada, sa malayo pa lang ay kita ko na ang grupo ng mga ito na masaya pang nagkukuwentuhan. Ngunit ng malapit na kaming magsalubong, nagbago ang emosyon ng mukha at naging mangiyak-ngiyak na parang nakakain ng sibuyas. Pakiramdam ko nainsulto ako, di ko tuloy napigilan ang sarili ko na tignan ang babae ng masama.

Kung regular kang pasahero ng jeep malamang ay nakasabay mo sila sa biyahe. Dalawahan sila kung dumiskarte, mga bata na ang isa ay taga-kanta at ang isa ay taga-sayaw. Di ako sigurado kung saang probinsiya sila nanaggaling ngunit base sa kanilang pananalita ay sa katutubong lugar ang pinanggalingan nila. Patunay din dito ang katutubo nilang tugtugin bilang sangkap sa kanilang paghingi ng limos. Habang tumutugtog ang isa gamit ang kanyang tambol ay umiindak naman ang isa habang tumutulo naman ang sipon. May baon silang sobre at ipinamimigay isa-isa sa mga pasahero na alam naman ng kahit sino kung para saan ito.

Kung iniisip mong malaking instrumento ang pagiging madungis sa paghingi ng limos sa kalsada, diyan ka nagkakamali.

Madalas ka bang sumakay ng bus sa pagpasok sa trabaho, eskwela o pagpunta saan man? Pwes, maaaring nakasakay mo na sila. Pormal ang pananamit, nakapomada ang buhok, makintab ang sapatos, may bitbit na Bibilya, aabutan ka ng maliit na papel, sabay magpapakilala sila bilang galing sa isang institusyon na may hangaring makatulong sa mga nangangailangan. Sa maliit na papel mababasa ang kanilang “grupong” pinagmulan, cellphone contact number, at ang litanya ng kanilang adhikain bilang isang grupong mapagkawang gawa at handang tumulong sa kapwa.

Magtatalumpati sila sa iyong harapan at kukumbinsihing ang pakay nila ay makatotohanan sa pamamagitan ng pagbabasa ng mga berso sa Bibliya. Matapos nito ay maaaring awitan ka pa nila ng kantang pamasko. At pagkatapos ay isa-isang babalikan ang mga ipinamudmod na papel at saka mo na lang maiisip na ang gamit nito ay ipitan ng “tulong” ibibigay mo sa kanila, kakamayan ka pa sabay sambit nila ng mga katagang “mabuhay ka!”. Bago pa sila bumaba ng bus, iimbitahan ka pa nila na manood ng kanilang programa sa telebisyon.

Makikita mo rin sila sa mga jeepney, makakasalubong sa kalsada at ang talagang pinakanakakairita sa lahat, sasabayan ka nilang umupo habang kumakain ka ng paboritong pagkain sa paborito mong restaurant. At sa parehong pamamaraan, aabutan ka ng maliit na papel at sa pagkakataong ito ay magpapakilala bilang grupo ng mga kabataang tumutulong sa mga kapus-palad.

Kalokohan.

Hindi masama ang tumulong sa iba, ang masama ay ang manggamit ng iba para lang manamantala at manlinlang ng kapwa.

Gwapong-gwapo ako kanina. Minsan lang kasi ako magkaroon ng pagkakataon na makapagsuot ng pormal. Nagmumukha akong elegante at kagalang-galang. Napilitan tuloy akong mag-ahit ng bigote para lubusin na ang pagpapanggap. Ewan ko kung kailan pa naging pamantayan ang pagsusuot ng mahabang manggas, pantalon at tire-black-shine leather shoes sa paghahanap ng swerte. May mga nagtatagumpay, ngunit mayron din namang nabibigo. Nadamay pa tuloy ang bigote ko na pinaghirapan kong alagaan at patubuin. Inantay kong mamunga pero bigo ako. Para tuloy akong nakahubad.

Inabot ako ng tanghali. Naghangad ang sikmura ko ng kaunting abuloy para mahirapan naman siya sa trabaho niya. Sisiw daw kasi pag walang laman. Dahil sa mabait ako sa sarili ko, pinagbigyan ko siya.

Ang lakas ng dating ko. Pagtapak ko pa lang parang bumagal ang lahat. Ramdam ko ang sarili kong aura at tinatangay ng sarili kong hangin. Natuyo tuloy ang basa kong kili-kili. May grupo ng mga babae akong nakita sa di kalayuan, kumakain at nagkukuwentuhan. Habang papalapit ako sa pwesto nila, lalong bumagal ang paligid. Sinabayan pa ng pamaskong awitin na pinapatugtog ng mall na iyon. Napasulyap sila sa akin. Binawi ang tingin na para bang nahiya at nagsibungisngisan. Di ako natuwa. Pakiramdam ko pinagtatawanan nila ako dahil wala ang swabeng bigote ko. Di lang nila alam na iritable ako dahil hanggang sa mga oras na iyon ay namamanhid pa rin ang mukha ko.

Kahit mag-isa lang ako, sa mesang pang-apatan ako umupo malayo sa mga babaeng humalay sa pagkatao ko gamit ang kanilang mga tingin. Akala nila siguro mayaman ako, ang di nila alam wala talaga akong pera at hanggang Jerjer Steak lang ang kaya ko. Ngunit bago ko pa ilapag ang pagkaing bitbit ko agad na ninakaw ni Jose Rizal ang atensiyon ko dahil tahimik siyang nakaupo sa isa sa mga upuan sa mesang napili ko. May piso.

Hindi ito ang unang pagkakataon na nakakita ako ng piso sa isang lugar na hindi ko inaasahang makikita o makikita ko pa siya. Kadalasan sa jeep. Isipin mo na lang, kung gano karaming tao ang labas-pasok sa mga lugar na ito. Imposible na kahit isa man sa kanila ay hindi napansin ang munting baryang nagtatangkang sumilaw at bumulag sa ating mga mata. Tulad ko.

Ilang minuto ring nagtalo ang mga nilalang sa aking utak. Mula nang magsimula ako kumain hanggang sa dumighay na ako, di pa rin naalis sa diwa ko ang piso. Kanya-kanyang dahilan kung dapat ko bang kunin o hindi ang nanahimik na barya sa katabing upuan ko. Sumisingit ang aking hiya na baka may makakita sa akin at isiping sabik ako sa piso. Nangingibabaw din ang panghihinayang dahil piso rin yun, pambili ng cherry  balls. At akalain mo bang naisip ko pa na may hidden camera sa paligid at inaantay lang ang ikikilos ko at biglang lalabas si Michael V sabay sigaw ng, Yari Ka!?!

Gayunpaman, nabusog ako, nagpasalamat sa pagkain at tumayo. Iniwan kung paano nadatnan ang piso. At hinangad ko na lang na sana, kung may makakakuha nong piso ay yung manong na lang na paikot-ikot upang linisin ang mga pinagkainan.

Hindi lahat ng oportunidad na dumadating sa buhay natin ay dapat nating sunggaban. Masarap ang magbigay. Nakakalason ang pagiging makasarili. Hindi mo pwedeng gawin ng sabay-sabay ang magkaibang mga bagay. Mahirap. Malay mo hindi pala ito para sa iyo. At inaagaw mo ang karapatan ng kapwa mo ng maging masaya dahil sa kahibangan mo.

Alam kong alam mo kung anong pakiramdam nito. Pero maaaring hindi mo alam kung kailan ito aatake. Sosorpresahin ka nila at mararamdaman mo na lang ang sarili mo na nagmamadali. Nagmamadali ng maghanap ng pwede mong hingan ng tulong. At habang taranta ka sa paghahanap ay mabilis ang tibok ng puso mo na tila bagang may kabayong nais kumawala sa dibdib mo. Nanlalamig ka sabay ng pagtagaktak ng pawis sa buo mong katawan. Hindi ka na mapakali. Hindi mo na alam ang gagawin. Hindi ka makahingi ng tulong dahil nahihiya ka pero kanina mo pa gustong isigaw ang mga katagang… “Pautang ina! Nasan ang banyo? Natatae na ako!!!”

Kung tutuusin, maganda para sa kalusugan natin ang regular na paglalabas ng masasamang elemento sa katawan. Ngunit kung ito’y darating sa maling oras sa maling lugar siyempre ibang usapan na yan. Mahirap atang pigilan si Incredible Hulk kung gusto na niyang lumabas mula sa pagkakakulong ng mahigit sa isang linggo sa iyong bituka. O di naman kaya ay harangin ang isang rumaragasang putik na may kasamang lupa, buhangin, mga bato at may gulay-gulay pa sa pamamagitan ng iyong mga pinagpalang kamay. Magkakalat ka lang. Ang baho non. At ang ewwwww pa.

Kahit sabihin mo pang araw-araw kang jumejerbaks at nagagawa mo pang kumain habang nakaupo sa trono, di mo rin masasabi ang kondisyon ng tiyan mo. May pagkakataon kasi na may bigla na lang may kikiliti sa sikmura mo at parang prutas na naglalaglagan ang mga duming nakakapit sa bituka mo. Di mo namamalayan ay hinihila ka na ng inodoro. At maya-maya pa, umuungol ka na sa loob ng banyo.

Yan ay kung may banyong agad-agarang handang sumalo sa mga pagkakasala mo. Eh paano kung wala?

Diyan na bibilis ang oras mo at babagal ang oras sa paligid mo. Mas pahirap pa kung abutan ka sa isang lugar na matao at talagang imposibleng makakita ng pampublikong kubeta. Maliban na lang kung kakayanin ng tigas ng iyong mukha ang pagkatok sa ibang bahay para makigamit ng palikuran, na sa tingin ko ay napaka-imposible. At ang tagapagligtas mo na lamang ay ang pinakamalapit na fastfood chain.

Dahil diyan gagawa ka ng paraan at dito lalabas ang talas ng isip mo. Para kang artista na lahat ng masasalubong ay hahawiin para proteksyonan ang sarili. Mahirap na kasi dahil kapag nabangga ka nila ay malaglag ang pinakaiingatan mong yaman at sa isang iglap ay bigla kang pagkaguluhan. At ang tanging pag-asa mo na lamang ay manatiling nakatikom ang iyong asshole na mas matindi pa sa mga ngipin. Sige nga, humati ka ng tae sa gamit ang ngipin mo!

Kung mairaraos mo man ang lahat ng kalbaryo ito nang matagumpay at walang bahid ng dumi at baho. Binabati kita. Ngunit kung maging bigo sa isang napakahirap na pagsubok na tulad nito, binabati pa rin kita. Dahil alam ko na matapos ang lahat ng ito, sisikapin mo pa ring ibangon ang kahihiyan mo. At ang karanasang ito ay mananatili, habambuhay.

Life is like a shit sandwich. The more bread you have, the less shit you have to eat.